Wat is de Bijbel?
Wij christenen baseren ons geloof op de Bijbel. Maar wat is de Bijbel eigenlijk? De Bijbel is eigenlijk niet één boek, maar een bundeling van 66 boeken bij elkaar[1]. Het oude testament bestaat uit 39 boeken, die overeenkomt met de Hebreeuwse Bijbel. De eerste vijf boeken gaan over het verbond dat God met de mensen heeft gesloten. Hierin wordt ook de wet uit de doeken gedaan. Deze vijf boeken vormen ook wel de joodse Thora. Daarna komen de geschiedenisboeken, de poëzieboeken en de profetische boeken. De boeken zijn geschreven over een tijdspanne van meer dan 2000 jaar. Tussen het Oude en het Nieuwe Testament zit een gat van 400 jaar. Het Nieuwe Testament bevat 27 boeken en bevat de vier evangeliën, de handelingen van de apostelen na de hemelvaart van Jezus, een groot aantal brieven, waarvan de meeste zijn geschreven door de apostel Paulus, en tot slot Openbaring. Door het gehele Oude Testament klinkt de belofte van een verlosser. Het hele boek werkt toe naar de komst van Jezus. Hij is een afstammeling van David, Abraham en Adam (Mattheus 1:1-17 en Lucas 3:23-38), wier levens uitvoerig worden beschreven in het Oude Testament. Voorts zijn er ook profetieën over Jezus. Zo worden Jezus’ lijden en dood beschreven in Jesaja 53 en beschrijft Psalm 22 het lijden van Jezus aan het kruis. Tot in detail wordt beschreven wat met Jezus zal gebeuren, meer dan duizend jaar voor de daadwerkelijke gebeurtenissen.

Betrouwbaarheid
Vaak hoor ik mensen zeggen dat de Bijbel niet meer van toepassing is op de moderne samenleving, want het is een oud boek. Eigenlijk is deze bewering op zichzelf ongefundeerd. Want we lezen allemaal oude boeken. Historici lezen oude boeken. Of ze nu 50, 300 of 2000 jaar oud zijn, ze worden nog steeds gelezen en verliezen hun waarheid niet om de enkele reden dat ze oud zijn. Sterker nog, ze geven vaak een schat aan informatie over het verleden. Van belang is dat de boeken betrouwbaar zijn. Het mag niet zo zijn dat de teksten in de loop der tijd veranderd zijn. En naar dat laatste valt onderzoek te doen.

Zo wordt bijvoorbeeld gekeken naar het aantal manuscripten (met de hand geschreven afschriften) dat er is van een boek. De inhoud van deze manuscripten wordt met elkaar vergeleken. In het geval van de Bijbel zijn het er ongelooflijk veel, en blijkt de inhoud bovendien nauwelijks af te wijken. Van het Nieuwe Testament zijn er al meer dan 5300 Griekse met de hand gekopieerde documenten waarin de geschriften gedeeltelijk of geheel bewaard zijn gebleven. Daarnaast zijn er nog meer dan 10.000 Latijnse Vulgaat-manuscripten. Bovendien wordt rekening gehouden met de datering van het manuscript. Hoe minder tijd er zit tussen de gebeurtenissen en de beschrijving ervan, des te betrouwbaarder deze worden geacht. Bij het Nieuwe Testament is het zo dat een aantal fragmenten dateren van van de tweede eeuw, vlak na de gebeurtenissen die worden beschreven. Veel overige manuscripten dateren van de tweede tot en met de tiende eeuw. Vergeleken met ieder ander manuscript uit de oudheid is dit ongelooflijk veel en nauwkeurig. Van de Ilias van Homerus bijvoorbeeld zijn er 643 kopieën, waarvan de oudste kopie ongeveer 500 jaar na het origineel is geschreven. Van het werk van Plato is de eerste kopie gemaakt zo’n 1200 jaar nadat hij het origineel schreef. Van Tacitus’ werken zijn slechts 20 kopieën gemaakt en hetzelfde geldt voor Titus Livius’ Ab urbe condita. Van beiden is het oudste bewaard gebleven exemplaar meer dan 900 jaar na het origineel geschreven. De kopieën van de Bijbel mogen daarom als historisch betrouwbaar worden gezien.

Is het waar?
De volgende vraag is of de teksten waar zijn. Nu is het in het geval van de Bijbel zo dat het Nieuwe Testament is geschreven in de tijd dat er nog veel ooggetuigen van de gebeurtenissen in leven waren. Deze zouden de schrijvers ongetwijfeld hebben gecorrigeerd als er onwaarheden in de teksten stonden. Bovendien werden Jezus en Zijn uitspraken in die tijd als dusdanig controversieel gezien dat de verkondigers ervan vervolgd werden. Ook wordt uitvoerig verslag gedaan van de wederopstanding van Jezus Christus na Zijn dood aan het kruis. Waarom zou iemand zijn leven op het spel zetten voor iets waarvan hij op zijn minst zelf niet gelooft dat het waargebeurd is? Het is natuurlijk mogelijk dat iemand hallucineert, maar nu blijkt bijvoorbeeld uit 1 Korintiërs 15:6 dat Jezus aan meer dan 500 mensen tegelijk is verschenen. Hoe waarschijnlijk is het dat al deze mensen tegelijkertijd hallucineerden? Verder blijkt dat alle profetieën die gedaan werden in het Oude Testament zijn uitgekomen, zoals ik bijvoorbeeld al schreef over het lijden en de dood van Jezus Christus.

Maar wat hebben wij er dan aan?
Interessanter dan de vraag of bewezen kan worden of de inhoud betrouwbaar en waar is, vind ik de inhoud zelf. Ik ken niet een persoon uit de oudheid die heden ten dage nog altijd zoveel invloed heeft op mensen als Jezus Christus. Hetgeen Hij zei werd in die tijd als zeer revolutionair beschouwd, en eigenlijk is dit nog steeds zo. De meeste mensen zijn helemaal niet bezig met mensen helpen die het in onze ogen niet verdienen en zien al helemaal niet de waarde in van ieder mens. Wees eerlijk, wij maken allen onderscheid en hebben altijd een excuus klaar om iets niet te doen wat we beter wel zouden doen. We gaan niet snel dat extra stapje verder dat Jezus van ons vraagt.
Maar ook het Oude Testament is ook voor ons nog zeer van belang. Lees het boek Spreuken eens en zie hoeveel uitdrukkingen wij in het dagelijks leven gebruiken. Veel van de wet is nog altijd goed voor ons. Een veelgehoorde uitspraak is dat mensen geen God of geloof nodig hebben om een goed persoon te zijn. De gedachte dat we God hiervoor niet nodig zouden hebben gehad is echter misleidend. Immers, ieder mens heeft universele waarden, omdat God deze in ons hart heeft geschreven (zie Jeremia 31:33, Hebreeën 8:10 en 10:16). Zonder Bijbel kunnen we dit inderdaad niet weten. Het doen van zoveel mogelijk goede dingen maakt ons nog geen goed mens, en daar gaat het ook niet om. Het gaat erom dat wij enkel door Jezus als redder te accepteren kunnen voldoen aan de standaard van de wet. En dat is niet doordat wij dit alles kunnen doen, al proberen we het wel, maar doordat Jezus het allemaal heeft gedaan. Het gaat er uiteindelijk om dat wij een relatie aangaan met God. Jezus heeft de wet samengevat als “heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand” en daarnaast “heb uw naaste lief als uzelf” (Mattheus 22:37-39). Dit is wat achter de wet zit. Het zijn geen kille regels, maar ze zijn met liefde gemaakt door God en zijn op ons net zo van toepassing als op de mensen duizenden jaren geleden.

Dus inderdaad, de Bijbel is een oud boek. Maar dat wil niet zeggen dat deze niet meer van toepassing zijn op onze hedendaagse tijd. De boeken zijn geschreven door mensen, maar geïnspireerd door God. Het is een tijdloos boek.

Bronvermelding

– De Bijbel (de Nieuwe Bijbelvertaling)
– David Pawson, Sleutels tot de Bijbel, Opwekkingslectuur, Putten (7^edruk, september 2014)
– Nicky Gumbel, Is er meer? Ontdek het zelf!, Alpha-cursus Nederland (18^edruk, augustus 2012)
– www.gefundeerdgeloof.org
– ikzoekgod.nl
– nl.wikipedia.org

[1]Althans, in de protestantse canon. Deze houd ik aan. Het Oude Testament in de rooms-katholieke canon bevat daarnaast ook de deuterocanonieke boeken en de oosters- en oriëntaals-orthodoxe canons wijken hier ook van af. De oudtestamentische boeken uit de protestantse canon worden door de andere stromingen eveneens geaccepteerd. Over de boeken die tot het Nieuwe Testament behoren bestaat nagenoeg consensus. Alleen de Ethiopisch-orthodoxe kerk en de Kerk van het Oosten wijken hier enigszins van af.