Hoe verhouden verbinding en hechting en zich tot de Bijbel? Verbinding is een uitvinding van God. God heeft ons als relationele wezens geschapen, met elkaar en met God. God heeft al bij het begin van de schepping gezegd dat het niet goed voor de mens is om alleen te zijn en dat de mens een helper nodig heeft met wie hij zijn leven kan delen (Genesis 2:18). Het is ook vanaf het begin de bedoeling geweest dat wij naar elkaar omkijken, zoals God ook vroeg van Kaïn (Genesis 4:9). God en de mensen leefden in volkomen harmonie en verbondenheid met elkaar, tot de zondeval. Gelukkig bleef God ook daarna steeds de verbinding met ons zoeken, ondanks dat wij de verbinding verbroken hadden (Genesis 3:9). Hij ging zelfs zover, dat Hij zijn enige zoon naar ons stuurde en Hem voor ons liet sterven, zelfs toen wij nog zondaars waren (Romeinen 5:8). Hij hield van ons, al waren zijn kinderen stout.

Onze verbondenheid met God en met elkaar begint al in het vroegste stadium van ons aardse bestaan. Al in de baarmoeder verbindt God ons met onze moeder en maakt Hij al onze lichaamsdelen (Psalmen 139:13-14). Niet gek dus dat reeds de enkele scheiding van onze biologische ouders hechtingsproblematiek tot gevolg kan hebben. Hoeveel erger zou dit zijn als een kind daarnaast ook nog andere traumatische ervaringen heeft opgedaan, zoals verwaarlozing of mishandeling? De verbinding met onze ouders en met anderen is dus essentieel voor ons. Deze verbinding is belangrijker dan wat voor feest of bezit dan ook. Dit maakte Jezus ons duidelijk in de parabel van de verloren zoon (Lucas 15:28-32). We lezen ook in de Bijbel hoe ontredderd Jezus was toen Zijn verbinding met God was verbroken aan het kruis (Mattheüs 27:46). Maar Jezus is juist aan het kruis gestorven omdat God de verbinding met ons wilde herstellen.

Traumasensitief opvoeden en de Bijbel
Eerder heb ik al geschreven over het belang van traumasensitief opvoeden. Ik geloof hierin, omdat ik heb ervaren dat het werkt. Maar belangrijker nog, ik vind hiervoor grondslag terug in de Bijbel. De kern van traumasensitief opvoeden is dat we als (pleeg)ouder het kind veiligheid bieden en de verbinding steeds weer aangaan met het kind. Dit is immers waar het ten diepste aan ontbreekt bij het kind. Het belang hiervan heb ik hierboven al uitgelegd. Omdat negatief gedrag slechts een symptoom is, focus je als ouder niet op het gedrag van het kind, maar op hetgeen achter het gedrag zit. Ook God doet dit. Kijkt Hij niet bij al ons handelen naar onze hartsgesteldheid (zie bijvoorbeeld 1 Samuel 16:7)?

Ik geef geen straf voor slecht gedrag omdat dit geen zin heeft en vaak juist averechts werkt. Mijn kind heeft dit gedrag vaak niet onder controle of vertoont het juist bewust om bevestiging te krijgen van haar eigen negatieve gedachten over zichzelf. Daarvoor in de plaats geef ik het goede voorbeeld, vertel ik mijn kind hoe het wel hoort en laat ik haar de natuurlijke consequenties van haar gedrag ondervinden. Is dit dan wel Bijbels? De Bijbel spreekt toch juist van straffen? Of toch niet?

Inderdaad, in Spreuken 13:24 staat “wie zijn zoon liefheeft, straft hem reeds op jonge leeftijd”, maar dit is in mijn optiek slechts een woordkeuze van de vertaler geweest die aansluit op het begripsvermogen van de doelgroep. Ik haal hier de tekst van Het Boek aan. In andere vertalingen wordt bijvoorbeeld gesproken van ‘tuchtigen’ (Nieuwe Bijbelvertaling) of ‘to correct’ en ‘disciplining’ (The Message). Hieruit volgt niet dat wordt bedoeld om opzettelijk leed toe te brengen, een definitie die wordt gebruikt in het strafrecht en die veel ouders ook toepassen bij hun kinderen. Nee, de woordkeuzes ‘corrigeren’ en ‘disciplineren’ dekken naar mijn mening de lading veel beter. In de oorspronkelijke tekst wordt het woord ‘mûsār’ gebruikt, dat vertaald kan worden met ‘discipline’, ‘tucht’ of ‘corrigerend onderwijs’[1].

Je kind disciplineren en corrigeren is dus wel degelijk belangrijk, maar dit kan op verschillende manieren. En dan ga ik kijken naar wat Jezus deed. Deelde Jezus stokslagen uit? Gaf Hij zijn discipelen een draai om hun oren? Schreeuwde Hij tegen hen? Stuurde Hij hen weg of onthield Hij hen hun eten? Nee. Hij leeft hen de juiste manier van leven voor. Hij legde hen dingen uit en vertelde verhalen. Hij stelde hen vragen om hen aan het denken te zetten en waarschuwde voor de gevolgen van hun doen of nalaten. En heel belangrijk: Hij deed dit alles in liefde. Alles wat Hij vertelde deed Hij liefdevol.

Zo ook zullen wij onze kinderen het leven moeten voorleven en corrigeren waar dit nog niet goed gaat, maar alles met liefde en geduld en alle andere vruchten van de Heilige Geest (Galaten 5:22-23). Het gaat niet meteen goed, daarom hebben wij veel geduld nodig bij onze kinderen. Het is absoluut niet Gods bedoeling geweest dat wij onze kinderen bang maken. De liefde laat geen ruimte voor angst; volmaakte liefde sluit angst uit, want angst veronderstelt straf. In iemand die angst kent, is de liefde geen werkelijkheid geworden (1 Johannes 4:18).

[1]Geraadpleegd via de studiebijbel-app (studiebijbel.nl)