Misschien heb je zelf ook ervaren dat mensen niet altijd inzien dat gedrag begrijpen niet hetzelfde is als gedrag goedkeuren. Je ziet dit bijvoorbeeld bij nieuwsberichten, waarin de redenen achter crimineel gedrag worden onderzocht en benoemd. Sommige mensen reageren hierop alsof het gedrag wordt goedgekeurd, terwijl dit niet wordt gezegd. Of je legt uit waarom je kind zo boos wordt, maar het antwoord is dan: “maar dat is geen excuus om je zo te gedragen”. Ja, dat klopt, maar je keurde het gedrag toch ook niet goed? Je probeerde alleen het gedrag van je kind te doorgronden, zodat je zijn achterliggende behoefte kon benoemen en erkennen.

Het is een wereldse manier van denken, en soms ook nogal zwart-wit. Óf je keurt prostitutie radicaal af waarbij je op geen enkele manier rekening wenst te houden met de reden waarom mensen erin vervallen, óf je verdedigt de praktijk met hand en tand. Óf je veroordeelt kleine criminelen keihard, óf je laat ze wegkomen met hun gedrag. Óf je pakt iemand keihard aan, óf je bent een watje die over zich heen laat lopen. Mensen zijn soms in hun oordeel hard voor anderen, maar praten hun eigen gedrag wel goed. Bij zichzelf weten ze immers waarom ze het doen, maar vergeten hierbij dat iedereen zijn eigen beweegredenen heeft, die zij niet kunnen invullen voor de ander.

Maar Jezus leert ons een andere weg. Toen de farizeeën een overspelige vrouw naar Jezus brachten om Hem te vragen wat er met haar moest gebeuren, zei Hij tegen hen: “Wie van jullie zonder zonde is, laat die als eerste een steen naar haar werpen.” (Johannes 8:7). Tegen de vrouw zei Hij: “Ik veroordeel u ook niet. (…) Ga naar huis, en zondig vanaf nu niet meer.” (Johannes 8:11).  Over de zondige vrouw, die Jezus’ voeten kwam wassen en inwrijven met olie, zei Hij: “haar zonden zijn haar vergeven, al waren het er vele” (Lucas 7:47). Toen de farizeeën Hem geërgerd vroegen waarom hij met tollenaren zoals Levi ging eten, antwoordde Hij: “Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar wie ziek is wel; ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar om zondaars aan te sporen een nieuw leven te beginnen.” (Lucas 5:31-32).

Zie je de overeenkomsten tussen deze verzen? Steeds blijft Jezus liefdevol naar de zondaars toe, maar Hij keurt de zonde niet goed. Hij vergeeft, maar Hij houdt de zondaren wel verantwoordelijk. De zonden blijven fout, maar Jezus spoort de mensen aan om deze te belijden, er vervolgens een streep onder te zetten en het niet meer te doen. Hij blijft van de mensen houden, maar wil niet dat ze zich weer opnieuw schuldig maken aan de zonden die zij begaan hebben. Hij weet hoe moeilijk het voor ons is om niet te zondigen. Hij kwam immers zelf als mens op aarde en heeft in die hoedanigheid zelf ervaren hoe het is om steeds weer verleid te worden. Hij snapt waarom wij slechte keuzes maken, maar Hij keurt deze keuzes niet goed. We kunnen uit bovenstaande citaten niet achterhalen wat de beweegredenen zijn geweest van deze mensen om te zondigen, maar dat maakt niet uit. Ook wij maken immers verkeerde keuzes om allerlei redenen, die geen excuus zijn voor ons gedrag, maar wel een verklaring. Deze redenen bij je medemens proberen te achterhalen getuigt van empathie, zoals ook Jezus deze betoont. Jezus vraagt van ons om niet hypocriet te zijn door liefdeloos anderen te veroordelen vanwege de slechte keuzes die zij maken, terwijl wij zelf deze keuzes misschien niet maken, maar wel andere slechte dingen doen.

Net zoals Jezus zou doen kunnen ook wij in liefde tegen ons kind zeggen: “Ik begrijp waarom je boos bent, ik snap dat je vandaag zoveel hebt meegemaakt op school dat je hoofd te vol zit om nog rustig te reageren op deze tegenslag. Maar het is niet ok dat je die boeken op de grond gooit omdat ik zeg dat we vanavond rijst met groenten eten.” We kunnen ook tegen de jongen die onze fiets steelt zeggen: “Ik wil graag begrijpen wat er gebeurd is. Misschien is je eigen fiets gestolen en heb je geen geld voor een nieuwe. Misschien denk je dat niemand om jou geeft en kan het je daarom niet meer schelen wat er met de spullen van anderen gebeurt. Misschien verveel je je en weet je niet hoe je hiermee om moet gaan. Ik wil graag naar je luisteren. Maar het is niet goed om een fiets van een ander mee te nemen.” De boodschap blijft: jij bent waardevol. Dat je zondigt maakt dit niet anders. De zonde blijft echter verkeerd. Ik vergeef je. Ga heen en zondig niet meer.