Een hele tijd geleden bespeurde ik bij mijn pleegkind een terugval in gedrag. Het was zomervakantie en de lange avonden waren ook echt lange avonden. Ze vroeg steeds vaker negatieve aandacht en van ontspannen in de avonduren was al een tijd geen sprake meer. Ze leek me geen moment met rust te kunnen laten, zelfs niet op het moment dat ik zelf naar bed wilde gaan. Er moest iets aan de hand zijn met haar, maar ik kon er de vinger niet opleggen. Ik kon meerdere redenen bedenken voor haar gedrag, maar deze verklaarde niet waarom het gedrag maar niet afnam. En met praten kwamen we niet veel verder.

Het duurde een aantal maanden voordat het kwartje bij mij viel. De zomervakantie was inmiddels voorbij en we zaten weer in het normale ritme. Maar nog steeds viel ze regelmatig terug in dit gedrag. Er gebeurde niets bijzonders in haar leven dat haar gedrag kon verklaren, dus ik begreep er helemaal niets van. Ineens schoot me te binnen: ik liet haar sinds de zomervakantie in de vakanties en weekenden opblijven! En hoewel ik op het eerste gezicht niet de indruk had dat ze slaap tekort kwam, kon dit wel eens de reden zijn voor haar gedrag.

Dus ik praatte met haar en vertelde haar dat ik haar voortaan ook in de weekenden en vakanties weer op haar gebruikelijke tijdstip naar bed wilde brengen. Ik legde haar uit dat het geen straf was voor het gedrag dat ik waarnam. Ik vertelde in kindertaal dat ik best wel weet dat ze dit gedrag niet zo goed onder controle heeft, maar dat ze toch de verantwoordelijkheid heeft om dit wel te proberen. Omdat ik merkte dat dit nog te moeilijk voor haar was, vond ik het nodig om wat meer rust en structuur in haar leven in te bouwen. Daarom nam ik deze maatregel. Natuurlijk protesteerde ze luid en het ging echt niet meteen goed. Al haar vriendinnen mochten opblijven, behalve zij! Maar na een aantal weken merkte ik langzamerhand dat het beter ging en op een gegeven moment ging ze iedere avond zonder te klagen naar bed als het bedtijd was.

Had ik het maar eerder bedacht, want vanaf dat moment hield het probleemgedrag vrijwel meteen op. Mocht ook jij tegen een gedragsverandering bij je kinderen aanlopen, probeer dan ook eens of dit de reden kan zijn. Getraumatiseerde kinderen hebben – nog meer dan andere kinderen – baat bij regelmaat en structuur, hoewel ik persoonlijk geloof dat het voor ieder kind (en volwassene) goed is. Als we moe zijn moeten we op tijd gaan rusten. En in de huidige tijd is dit heel moeilijk omdat prikkels overal zijn en de hele dag doorgaan, zeker met alle social media die we gebruiken. Er is geen natuurlijke grens meer zoals vroeger, toen we gingen slapen als het donker werd. Zelfs later, toen er net televisie was, hielden de uitzendingen na een bepaald tijdstip gewoon op. Nu kunnen wij vierentwintig uur per dag beziggehouden worden.

Ook de Bijbel leert ons om regelmatig en gestructureerd te leven, en ook om voldoende rust te nemen. Al in Genesis 1-2:4 is te lezen hoe God onze aarde heeft geschapen, waarbij Hij een bepaald patroon heeft ingebouwd. En Hij zag dat het zeer goed was. Er is een tijd voor alles wat er gebeurt in het leven, alles wat je nodig hebt heeft zijn moment (Prediker 3:1-8). Als moeder heb je de taak voor je eigen huishouden te zorgen (zie bijvoorbeeld 1 Timoteüs 5:14). Dit betekent ook dat je voor orde en structuur voor je kinderen moet zorgen. Wees hierbij als de vrouw uit Spreuken 31:10-31. Dit laatste betekent uiteraard niet dat je moet voldoen aan het onhaalbare ideaalbeeld van supervrouw. Lees de tekst in plaats daarvan als een richtlijn over hoe je het beste voor je gezin kunt zorgen. Jezus leert ons met zijn bekende verhaal over Martha en Maria (Lucas 10:38-42) immers om niet steeds maar door te gaan met werken, maar ook regelmatig je rust te zoeken in Hem. De ware rust vinden wij immers alleen bij God (zie bijvoorbeeld Mattheüs 11:28-30 en Psalmen 91:1-2). Leer dit ook je kinderen. Ze zullen gaan ervaren dat op tijd naar bed gaan geen straf is maar een zegen.

Waarschijnlijk zal het ook bij jou gebeuren dat je kind de nieuwe regel niet meteen accepteert. Meestal komt dat omdat je kind graag de controle houdt en moeite heeft met de overgang. Bovendien vindt hij het niet eerlijk, want het voelt alsof hij gestraft wordt. Leg je kind duidelijk uit waarom je het belangrijk vindt dat het eerder naar bed gaat en dat het niet voor straf is. En hou vol. Het is heel normaal dat je kind de regel niet meteen accepteert, maar na enkele dagen of weken zal hij zonder protest op de nieuwe bedtijd gaan slapen. Bij mijn pleegkind heb ik de maatregel tot op heden niet teruggedraaid, omdat ik merk dat het hele gezin er wel bij vaart. En nog steeds accepteert ze het. Gelukkig maar.