Voordat ik nog enige kaas gegeten had van traumasensitief opvoeden, dacht ik dat ik mijn kind streng aanpakte als hij zich misdroeg. Nou ja, streng? Boos deed ik. In mijn ogen was dit hetzelfde, net zoals het nog steeds is in de ogen van sommigen. Je bent streng of je bent lief. Je pakt je kind keihard aan of je laat over je heen walsen. Een andere smaak is er niet, lijkt het. Maar inmiddels begrijp ik dat het genuanceerder ligt dan dit.

Kinderen hebben grenzen nodig en moeten gecorrigeerd worden als ze deze overschrijden, daar is de Bijbel duidelijk over (zie bijvoorbeeld Spreuken 13:24). Hierin mag je gerust streng zijn als je vindt dat dit nodig is. Dat betekent dat je strakke grenzen stelt, waarbij je kind snel teruggefloten wordt, zodat het zeker niet over grenzen heen gaat waarbij het gevaarlijk of onveilig kan worden voor je kind. Je kunt je kind heel streng iedere dag om 20.00 uur naar bed brengen, of wat losser met de tijd omgaan. Of je kunt heel streng tegen je kind zeggen dat het geen snoep krijgt door de week. Of je bent hier wat soepeler in en staat het soms wel toe. En als je kind de grens overschrijdt, dan wijs je hem of haar terecht en laat je het de consequenties ervaren. Maar moet dit boos? Nee, dat lijkt mij niet.

Wat ik in het begin deed, was van mijn kind verwachten dat hij zich onmiddellijk aan mijn regels hield. En deed hij dit niet, dan volgde er onmiddellijk een consequentie. En ik werd boos als mijn kind niet deed wat ik vroeg. Ik dacht dat ik gewoon streng was en grenzen stelde. Maar eigenlijk waren mijn verwachtingen te hoog en paste mijn benaderingswijze niet bij mijn kind. En als ik eerlijk ben zat ook mijn ego mij een beetje in de weg. Want als mijn kind niet deed wat ik zei dan was ik geen goede opvoeder. Ik was dat gaan geloven want zo had ik het geleerd. Maar het is onzin. Jezus ging ook niet op die manier met Zijn leerlingen om.

Ik denk dat deze houding wel vaker voorkomt. Sommige ouders schreeuwen tegen hun kind dat niet luistert. Maar het kind wordt bang of heeft geleerd zich hiervan af te sluiten, want niemand luistert graag naar schreeuwende mensen, ook volwassenen niet. Het heeft dus geen enkele zin. Sommige ouders dreigen met draconische maatregelen die ze toch nooit waar gaan maken. Je gaat je kind echt niet thuis laten terwijl de rest van het gezin op vakantie gaat omdat het te laat thuis was. Deze ouders weten dit allemaal best, maar ze reageren irrationeel uit boosheid, of misschien wel uit angst voor wat er van hun kind terechtkomt als het niet gehoorzaamt. Hun reptielenbrein laat als het ware van zich horen.

Dit is allemaal niet nodig. Je kunt heel goed streng zijn tegen je kind, zonder boos te worden. Het is niet hetzelfde. Je kunt grenzen stellen op een liefdevolle manier, op een vriendelijke en neutrale toon. Het is de bedoeling dat je kind leert gehoorzamen, maar dit gaat niet meteen goed. Dus het is goed om hier wat geduld mee te hebben. Je kind gaat de fout in, accepteer dat liever dan jezelf wijs te maken dat je het niet goed doet als je kind niet meteen luistert. We kunnen ons kind best vermanen door het vriendelijk te vertellen dat het niet aan je laptop mag zitten omdat je niet wilt dat je bestanden kwijtraken, of dat je graag wil dat het zijn ijsstokje in de prullenbak gooit, omdat het anders een rommeltje wordt in huis. En als je kind ondanks deze vermaningen niet luistert, kun je hier een consequentie aan verbinden. Maar dit hoeft niet boos. Ook dit kan op een neutrale toon. Zo blijf je als ouder de rots in de branding voor je kind. Je kind zal protesteren tegen de grens die je stelt. Dat hoort zo, dus accepteer het. Ook je kind is getroffen door de zondeval. Het denkt jou niet nodig te hebben, maar wij weten wel beter. Je kind wordt misschien boos en gaat schreeuwen of nog erger. Zeker dan is het goed om de rots in de branding te blijven. Als je zelf ook boos wordt dan neemt je kind dit over. Als je boos wordt omdat je kind het in zijn hoofd haalt zo tekeer tegen je te gaan, dan ben je zelf niet beter bezig. Maar als je vriendelijk en rustig blijft, dan kalmeert je kind weer snel.

Het kan natuurlijk best zo zijn dat je zelf veel moeite hebt om kalm te blijven omdat je snel boos wordt. Accepteer dit dan niet als een vaststaand feit. Je bent niet ‘nu eenmaal zo’. Nee, je hebt de vrucht van de Geest (Galaten 5:22-23), dus je bent geduldig en vriendelijk en je beschikt over zelfbeheersing, al moet de vrucht misschien nog groeien. Ook ik word nog steeds af en toe boos als mijn kind niet luistert, terwijl ik weet dat het beter was om dit niet te doen. Maar in plaats van dit te zien als een noodzakelijk kwaad heb ik het leren zien als een zwaktebod waar ik aan moet werken en voor moet bidden. Misschien heb je iets aan de Bijbelstudie over boosheid, die ik een tijd geleden schreef. Breng je temperament in ieder geval in gebed. God kan je helpen je kind op te voeden naar de vrucht van de Geest.